PM Xanana husu ba Bobonaro oan sira tenki iha vizaun no misaun ida de'it hodi lori Bobonaro ba futuru ida ne'ebé di'ak
Bobonaro, 12 Marsu 2026 – Primeiru Ministru Kay Rala Xanana enkoraja intelektual bobonaro oan sira, Tenki iha vizaun ida ba dezenvolvimentu munisipiu iha areas hotu-hotu, halo planu didiak importante liu persija hametin diak liutan koñesimentu kona-ba finansas ho nune’e ejekuta orsamentu ho diak bainhira rezultadu mosu povu hare povu sei hadomi imi, laiha partidu ida maibé iha de’it maka samboker, sama sama bobonaro kerja.
Xefe governu Husu mós ba aprovizionamentu atu tau atensaun labele iha broker liu-liu broker berdasi tenki halo tuir regras, laiha sukuismu, grupuismu, partidarismu, halo ho transparensia ho di’ak ho ida ne’e povu sei hadomi imi, haluha tiha governu sentral, bobonaro nia oan samboker duni.
Husu intelektual sira bobonaro atu fó matenek ba maluk sira ne’ebé persija ho nune’e bele halo servisu ho diak liutan. Persija kolokasaun kuadru tuir nesesidade servisu.
Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatete Tempu too ona atu simu responsabilidade ho konviksaun, esperansa no kompremisiu atu hadia povu bobonaro nia moris, Servisu ho onestidade, integridade no responsabilidade ho vontade.
Iha aprezentasaun nemos intelektual balu preokupa kona-ba liña internet iha munisípiu bobonaro hatan ba preokupasaun ne’e Ministru Transportes no Komunikasaun, Eng. Miguel Marques Gonçalves Manetelu hatete Internet nebe uja iha munisipiu sira agóra ne’e mai husi Fibra ótika kabu submarinu.
“Agora ita iha faze teste tarde liu fulan abril ita lansa ba públiku ba komersiál iha projetu ida naran projetu nasional konektividade ita tama ba faze da-walu, projetu sira ne’e mós sei konklui iha fulan abril, postu sira iha terioriu nasional sei konklui ho ligasaun internet inklui eskuadra polisia sira iha munisipiu, eskola sira ne’ebé fiu ne’e liu, no sentru saúde sira’’dehan Ministru Manetelu
Kona-ba liña internet Ministru Manetelu ko’alia ona ho Ministru estatál ba oin sei buka solusaun hodi rezolve.
“Ho ministru Estatal ami nain rua ko’alia ona ba suku sira ne’ebé iha aréa remotas area izoladu ne’ebé kabu fibra labele liu, imi hare iha ne’eba. ami hare hela para atu uja starlink, iha tinan ne’e ministériu transportes no komunikasaun aloka hela osan iha ne’eba para atu fornese ba suku sira uja starlink. buat ne’ebé ha’u ko’alia ho minsitru Estatal tinan ne’e ami tau mas ba operasional tinan oin bele aloka iha Estatal ou aloka ba iha kada munisipiu nian ami kokorda ho ida ne’e”tenik Ministru Manetelu.
Iha asuntu seluk Ministru Manetelu informa ba Xefe Governu, Kay Rala Xanana Gusmão katak diresaun servisu munisipal ne’ebé seida’uk entrega ba munisípiu maka diresaun servisu transportes no komunikasaun, dadaun ne’e sei iha minsitériu tanba altura ne’eba dekretu lei numeru 84 la separa obras públika ho mtc tau fali departamentu transporte iha fali obras publika nia okos.
“Tanba nemak ha’u dehan ba esélensia ministru Estatal uluk ne’e ministériu ne’e naran ministériu obras publika e transportes mas agora ne’e ministériu ketak ona, ami labele sai fali departamentu ida iha obras publikas nia okos, foin lais antes 2025 remata altera ona dekretu lei 84.
“Ami rua ministru ko’alia ona la kleur tan ami rua atu asina interorganika para depois ha’u mós sei entrega diresaun ne’e ba iha autoridade munisípiu, ohin ha’u ko’alia iha bobonaro hanesan bobonaro nia oan, sei ha’u partisipa iha munisipiu seluk ha’u ko’alia hanesan timor-oan, buat importante mak ne’e ohin sua eselensia mós temi katak kuandu servisu sira tekniku ne’e husu ba tékniku sira, labele ho razaun seluk hasai tiha ida ne’’e tau fali seluk ida nemak komplika sasan, ha’u hateten ba ministru Estatal diresaun transportes no komunikasaun oituan ka barak hatama netik reseita laos de’it ba nasional aban bairua desentralizasaun pode ser reseita balu mós bele hela iha munisipiu”afirma Ministru Manetelu.
Kona-ba internet iha komite revizaun orsamentu tinan rua liuba Ministru Manetelu husu ba prezidente Komité revizaun orsamentu, Kay Rala Xanana Gusmão atu bele aloka ona osan internet nia ba iha minsiteriu sira tanba internet sira ne’ebé liga ba ministériu sira iha dili nomos munispiu sira aban bairua sei too ba postu ne’e iha MTC ne’e la selu, bainhira sei iha problema ho internet informa ba MTC nia iha diresaun servisu munisipál sira, tekniku sira bele tun ba ajuda.


