Governu liuhosi S.E. Ministru Transportes no Komunikasaun, Eng. Miguel Marques Gonçalves Manetelu, sesta ne’e simu audensia husi Estudante Universitáriu Timor-Leste (EUTL) iha 24 Jullu 2026 iha gabinete Ministru Kaikoli Dili.
Iha audiénsia ne’e S.E. Ministru Manetelu hatete nia simu audíensia husi EUTL bazeia ba petisaun ne’ebé mak EUTL hatama mai iha gabinete ministru MTK, hodi husu MTK atu koalia kona-ba tasa ba transporte públiku sira, ho nune’e gabinete MTK rekoñe katak preokupasaun públiku nia kona-ba tasa ho nune’e iha razaun duni atu hadia tuir nesesidade povu nia moris.
“Pedidu husi alin estudante sira hanoin katak atu hatur fila fali diploma ministerial uluk mas ohin ha’u hatete katak ita la fila fali ba iha ne’eba ona, ita revoga tiha ona liu-liu regulamentu sira ne’ebé atu regulariza kona-ba osan ne’e laho diploma tenki ho dekretu lei, tanba nemak ohin ha’u hatete katak sei iha ajustamentu ruma ba iha dekretu lei ne’e para halo alterasaun laos atu fila fali, hatur fila fali diploma ministerial ne’ebé maka vigora iha 2010 ne’ebé enjeral mak ne’e. katak iha konkordansia ba malu, ita sei ajusta sasan sira ne’e. Ami sei halo alterasaun maibé persija estudu ida klean, EUTL kontinua halo akompamentu ho nune’e bele halo ajustamentu” hatete Ministru Manetelu.
Ministru Manetelu afirma Ministeriu akompaña preokupasaun husi sosiedade no públika sira inklui husi EUTL, MTK ho EUTL iha konkordansia ida katak fo tempu implementasaun lao ba maibé fo tempu depois momentu ida too ba karik, atu halo alterasaun, labele hetan tan reajen ne’ebé persija tempu atu hare sasan lubuk ida tuir sirkuntansia sira ne’ebé mak iha, ho nune’e iha futuru mai bele akomoda buat ruma no buat seluk mak, Konkluzaun katak buat sira ne’ebé fó impaktu negativu ba ita nia populasaun jerál ba kareta nain sira, motor nain sira ita atu hare para depois halo ajustamentu ruma.
Portavóz EUTL Natalicio Nunes, ba jornalista sira afirma MTK ho EUTL konkorda ona atu halo alterasaun ba dekretu lei foun ne’ebé vigora hela maibé laos ba artigu hotu-hotu ba deit artigu ne’ebé la kondiz ho moris ekonomia povu nia
‘”Ohin ministériu transportes no komunikasaun konkorda ho EUTL no sidadaun hotu katak sei halo mudansa ka halo alterasaun ba dekretu lei foun ne’ebe vigóra hela, laos ba artigu hotu hotu mas ba artigu ne’ebé EUTL no ema hotu konsidera katak la kondis ho sidadaun baibain ne’ebé moris tuir ekonomi ida-idak nia ne’ebé moris lor-loron laiha rendimentu por kapitál ne’ebé maka diak. Entuan ida ne ita konsidera katak fó hela implikasaun ida ba povu sidadaun hotu-hotu ne’ebé loron ida labele hetan rendimentu kapitál masimu hanesan ho ema riku sira no ema boot sira, entau ida nemak ohin hatoo para bele iha mudansa liuhosi ministerium transport no komunikasaun bele halo mudansa ba dekretu lei ida ne’e”afirma Portavóz EUTL Natalicio Nunes
Portavóz EUTL nemos konsidera atu halo mudansa ba dekretu lei ne’e, para alende ministériu sei ba mós iha konsellu ministru atu bele fo apresiasaun, depois liu ba prezidente atu promulga, entaun persija tempu. EUTL konkorda ho ministeriu no husu ema hotu hotu atu akompaña katak sei iha mudansa ba alterasaun ba dekretu lei foun ne’e. tanba ida ne’e laos ejijénsia EUTL nia deit, laos estudante sira nia deit, maibé ema hotu ne’ebé sofre diretamenta ba aplikasaun tasa administrativa ne’ebé ema hotu sente, EUTL hein ministériu sei halo esforsu tomak ho nia ekipa tomak ho asesór jurikdiku sira para bele hadia dekretu lei ne’e.
Portavóz nemos rekoñe EUTL halo aprosimasaun ida ne’ebé mak mais persosivu Pasifika liu, hodi bele rezolve problema ida ne’e. Iha dekretu lei refere persija defini diak, siknifika laos ba problema hotu-hotu senhor ministru dehan la fo sai artigu por artigu mas konserteja saida maka dialogu ohin ne’e hare liu problema sira ne’ebé mosu iha dekretu lei ne’e. siknifika sei hare problema sira ne’ebé maka fixa iha lei ne’e, artigu ida ne’ebé mak implika liu fó prezuizu liu ba sidadaun baibain nia moris ida ne’e tenki hasai, hadia para ajusta tuir kondisaun ekonomia povu timor nia.
Portavós nemos agradese ba Ministru Manetelu bele disponibilza nia tempu hodi halo dialogu ne’ebé saudavél ho EUTL ida ne’e nudar ezemplu ida ba ministru sira seluk karik iha problema ruma povu hakarak koalia direta tenki simu sira, para koalia ida nemak povu nia hakarak. Tanba diálogu ne’e ministru atende diak los, konversa ne’ebé ida saudavel tebes, edukativu, konstrutivu tebes EUTL nia hakarak mak ida ne’e. hanesa povu bainbain, hanesan EUTL ami nia hakrak mak ida ne’e. iha problema ruma ita bele halo diskusaun halo dialogu para atu bele fo solusaun ba problema ne’e.
Atu informa katak Dekretu-Lei N.º 17/2026 kona-ba taxa ne’ebé aplika ba aktu no servisu ne’ebé administrasaun públika presta iha setór rodoviariu, Dekretu lei ne’e aprova iha loron 22 Abríl 2026 ne’ebé aprezenta hosi Ministru Transportes no Komunikasaun, Eng. Miguel Marques Gonçalves Manetelu iha konsellu, Ministru dekretu lei ne’e rasik aplika iha loron 10 fulan Juñu 2026, no promulga husi Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha kuarta loron 6 fulan maiu 2026.
