Vise-Primeiru Ministru Francisco Kalbuady Lay ho Ministru Manetelu halo observasaun ba projetu dezenvolvimentu no espansaun AIPNL Komoro, Dili
Dili, 04 Outubru 2026, Vise-Primeiru Ministru Francisco Kalbuady Lay, hamutuk ho Ministru Transportes no Komunikasaun Eng. Miguel Marques Gonçalves Manetelu, halo observasaun ba projetu dezenvolvimentu no espansaun Aeroportu Internasional Prezidente Nicolau Lobato (AIPLN) Komoro, Dili.
Vizita ne'e ho objetivu atu hare besik liutan progresu ba konstrusaun terminál pasajeiru foun ne'ebé kaer husi empreza TOA Corporation no konstrusaun pista (runway) husi empreza Waskita Karya.

Kona-ba Ministru Transporte no Komunikasaun, Miguel Marques Gonçalves Manetelu
Miguel Marques Gonçalves Manetelu, moris iha loron 5 fulan Maiu tinan 1969 iha Maliana, Munisípiu Bobonaro. Miguel Marques Gonçalves Manetelu, hahú nia eskola Primária to’o pre-sekundária iha Maliana, hahu husi tinan 1977 to’o 1985. Husi tinan 1985 to’o tinan 1988, kontinua eskola Sekundária, iha SMA 1 Negeri Dili. Hafoin remata eskola Sekundaria iha Dili, kontinua ba eskola ensinu superior no hetan lisensiatura iha Engenaria Elétrika husi Udayana – Bali, Indonesia.
Iha Indonesia, Manetelu halo parte ba Movimentu Rezisténcia Nasional Estudantes Timor-Leste (RENETIL), desde organizasaun movimentu ne’e hahú. Iha tinan 2000, Manetelu Eleitu nu'udar Sekretáriu Jerál RENETIL, troka Fernando La-Sama de Araujo (Matebian), no okupa kargu Sekretariu Jeral RENETIL nian to’o tinan 2004.
Hahú husi 8 Agostu 2007, Manetelu simu kna'ar nu'udar Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu. Mosu Remodelasaun Governasaun iha 2015, Manetelu simu fali kna'ar nu'udar Vise Ministru Solidariedade Sosial hahu husi loron 16 Fevereiru to’o termina mandatu iha loron 15 Setembru 2017.
Iha loron 1 fulan Jullu 2024, simu hikas knaar nudar Ministru Tranportes no Komunikasoens husi IX Governu Konstitusional to’o ohin loron.
Nu'udar Ativista, Manetelu dedika nia vida labarik no Joven nian ba luta libertasaun nasional iha rai laran no iha Indonézia, liu husi atividade Klandestina no Movimentu Estudantil nian. Nudar Polítiku, Manetelu halo parte ba Partidu Congresso Nacional de Reconstrução de Timor-Leste (CNRT) no husi ne’e, mak okupa kargu Públiku oin-oin, nudar Sekretáriu Estadu, Vise Ministru no Ministru husi IV Governu, V Governu, VI Governu ni IX Governu Konstitusional.
Iha Esperiensia Profesional, alende sai nu'udar Membru Governu, Manetelu mos nu'udar dosentes iha departementu Engineria nian husi Universidade Nasional Timor-Lorosa’e husi tinan 2001 to’o 2004. Entre tinan 2023 to’o 2007, nudar Asesór no koordenadór iha Presidênsia Repúblika hodi lidera no koordena ekipa Diálogo Nasional no Sekretáriu Ezekutivu ba Komisaun ba Asuntu Kuadros Rezisténcia. Entre tinan 2018 to’o 2020, Nu'udar Asesór ba Asuntu Juventude no Desportu iha Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu.
Iha esperiensia organizasaun publikas no Privadus, alende organizasaun Rezistensia nian, Manetelu mós sai nu'udar Editór Jornal Vox Populi (atividade Imprensa durante períudu kampanha ba REFERENDUM) iha tinan 1999. Entre tinan 1999 to’o 2002, nu'udar Xefe Departementu Planeamentu iha Prezidium Juventude Loriku Aswain (PJLA) ne’ebe ikus mai transforma sai Konselho Nacional da Juventude de Timor-Leste (CNJTL). Sai Sekretario Jerl RENETIL husi tinan 2000 to’o 2004. Nudar fundador CNJTL, ikus mai eleitu sai Prezidente CNJTL iha primeiru kongressu transformasaun PJLA ba CNJTL nian husi tinan 2002 to’o 2007. Sai nu'udar Prezidente ba Confederação do Desporto de Timor-Leste (CDTL) husi tinan 2010 to’o 2011 no hahu husi tinan 2016 to’o ohin loron, nudar Prezidente Federação Shorinji-KEMPO Timor-Leste.
Ikus mai, tamba envolvimentu iha organizasaun rezisténsia nian, mak estadu atribui medalla ordem Nicolau Lobato, Grau II ba Manetelu, nu'udar rekoñesimentu ida ba nia partisipasaun iha prosesu luta ba libertasaun nasional.
Kompeténsia Ministru Tranportes no Komunikasoens
Ministru Transportes no Komunikasoens mak responsável ba konsesaun, ezekusaun, koordenasaun no avaliasaun polítika, ne'ebé define no aprova ona husi Konsellu Ministrus, ba área transportes no Komunikasoins.
Ministru Transportes no Komunikasoens mak iha kompeténsia atu propoin no ezekuta liña polítika Ministériu nian iha área transportes no Komunikasoens; formula, dezenvolve no asegura implementasaun no ezekusaun ba kuadru legál no reguladór setór transportes no Komunikasoens nian;
dezenvolve no regula atividade transportes no Komunikasoens nian, nune'e mós otimiza meiu komunikasaun; asegura koordenasaun setór transportes no estimula komplementaridade entre ninia modu oioin, nune'e mós sira-nia kompetitividade, atubele hadi'a satisfasaun utente sira nian; promove jestaun, nune'e mós adosaun normas téknikas no regulamentasaun kona-ba uzu públiku servisu komunikasaun nian; garante prestasaun servisu públiku telekomunikasaun nian no utilizasaun espasu rádiuelétriku, liuhusi emprezas públikas ka konsesaun prestasaun servisu públiku nian ba entidade privadu sira; mantein no dezenvolve sistema informasaun no supervizaun meteorolójiku no seismolójiku nasionál, inklui konstrusaun no manutensaun ninia infraestruturas; promove no koordena investigasaun sientífika no dezenvolvimentu teknolójiku iha área transportes terrestres, aéreus no marítimu ho karáter sivíl; estabelese mekanizmu kolaborasaun no koordenasaun ho órgaun Governu sira seluk ne'ebé iha responsabilidade ba áreas relevantes.
Servisu no organizmu hirak tuirmai Ministru Transportes no Komunikasoens maka sei tutela: Administrasaun Portu Timor-Leste (APORTIL, sigla iha lian portugés), Administrasaun Aeroportu no Navigasaun Aérea Timor-Leste, E.P. (ANATL E.P. sigla iha lian portugés), Autoridade Aviasaun Sivíl Timor-Leste (AACTL, sigla iha lian portugés), Autoridade Nasionál Komunikasaun (ANC, sigla iha lian portugés) no Ajénsia Teknolojia Informasaun no Komunikasaun, I.P. - TIC TIMOR
Under Construction
| Titulu | Data Publika | Data Taka | Asaun |
|---|---|---|---|
| No Data | |||

| Titulu | Data Publika | Asaun |
|---|---|---|
| Despacho No 347/IX-GOV/MTC/IV/2026 | 22 Jul 2026, 00:00 | Download |
| Despacho no 150/IX-GOV/MTC/III/2026 | 26 Mar 2026, 00:00 | Download |
| Despacho No 445/IX-GOV/GMTC/X/2025 | 10 Nov 2025, 00:00 | Download |
| Despacho No 096/IX-GOV/MTC/IV/2025 | 07 Apr 2025, 00:00 | Download |
| Ato administrativo que (1) Aprova o procedimento nos exatos termos em que está formulado, quanto a fac | 10 Oct 2024, 00:00 | Download |

Dadus seidauk iha!

| Titulu | Data Publika | Asaun |
|---|---|---|
| No Data | ||

Dadus seidauk iha!

Dadus seidauk iha!
Notísia
Notísia foun sira

V-PM Francisco Kalbuady Lay ho Ministru Manetelu halo observasaun ba projetu dezenvolvimentu no espansaun AIPNL Komoro, Dili.

ANATL Hala’o Inspesaun Ba Servisu Sira Iha TOA Corporation
(TT)
Díli, 30 Setembru 2026 – Prezidente Konsellu Administrasaun ANATL, E.P., Eng. Romualdo António Soares da Silva, hamutuk ho Diretóra UEPI ANATL, hala’o inspesaun ba servisu konstrusaun ne’ebé TOA Corporation hala’o hela, atu monitoriza no fó orientasaun téknika hodi asegura prosesu servisu lao ho di’ak. Iha inspesaun ne’e, fó mós instrusaun ba kompañia atu tau matan ba fasilidade no ekipamentu antigu sira iha área demolisaun, hodi ANATL bele asegura sasan hirak ne’e ba interese Estadu.
(PT)
ANATL Realiza Inspeção Aos Trabalhos da Toa Corporation
Díli, 30 de setembro de 2026 – O Presidente do Conselho de Administração da ANATL, E.P., Eng. Romualdo António Soares da Silva, acompanhado pela Diretora da UEPI da ANATL, realizou uma inspeção aos trabalhos de construção em curso executados pela TOA Corporation, com o objetivo de monitorizar o progresso dos trabalhos e fornecer orientações técnicas para assegurar a boa execução dos serviços.
Durante a inspeção, foram igualmente dadas instruções à empresa para prestar especial atenção às instalações e aos equipamentos antigos existentes na área de demolição, de modo a permitir à ANATL salvaguardar esses bens para os interesses do Estado.
(ENG)
ANATL CONDUCTS INSPECTION OF TOA CORPORATION’S WORKS
Dili, 30 September 2026 – The President of the Board of Directors of ANATL, E.P., Eng. Romualdo António Soares da Silva, accompanied by the Director of ANATL’s UEPI, conducted an inspection of the ongoing construction works being carried out by TOA Corporation, with the aim of monitoring the progress of the works and providing technical guidance to ensure their proper implementation.
During the inspection, the company was also instructed to pay particular attention to the existing old facilities and equipment in the demolition area, so that ANATL can safeguard these assets in the interests of the State.

DNALP halo inspesaun ba Lutu (wall fence) iha Stasaun AWS (Automatic Weather Station) iha Munisípiu Ainaro
(TT)
Ainaro 29 Setembru 2026, Ekipa husi Ministériu Transportes no Komunikasaun (MTK)—liu husi Diresaun DNALP, Departamentu Akizisaun no Patrimóniu Lojístika no enjeñeiru sira husi UPMA (Unidade de Planeamento, Monitorização e Avaliação) nian, halo inspesaun ba konstruksaun lutu (wall fence) iha Stasaun AWS (Automatic Weather Station) iha Munisípiu Ainaro.
Funsaun Stasaun AWS:
• Deteta no foti dadus kona-ba velosidade anin.
• Deteta no foti dadus kona-ba udan (iha intensidade/velosidade aas)
(ENG)
DNALP Conducts Inspection of Wall Fence Construction at the Automatic Weather Station (AWS) in Ainaro Municipality
Ainaro, 29 September 2026 — A team from the Ministry of Transport and Communications (MTK), through the DNALP Directorate, together with officers from the Procurement and Logistics Asset Department and engineers from UPMA (Planning, Monitoring and Evaluation Unit), conducted an inspection of the construction of the wall fence at the Automatic Weather Station (AWS) in Ainaro Municipality.
The Automatic Weather Station (AWS) serves to:
* Detect and collect data on wind speed.
* Detect and collect rainfall data, including rainfall intensity and amount.
(PT)
DNALP Realiza Inspeção da Construção do Muro de Vedação na Estação Meteorológica Automática (AWS) no Município de Ainaro
Ainaro, 29 de setembro de 2026 — Uma equipa do Ministério dos Transportes e Comunicações (MTK), através da Direção da DNALP, juntamente com técnicos do Departamento de Aquisições e Património Logístico e engenheiros da UPMA (Unidade de Planeamento, Monitorização e Avaliação), realizou uma inspeção à construção do muro de vedação da Estação Meteorológica Automática (AWS) no Município de Ainaro.
A Estação Meteorológica Automática (AWS) tem como função:
* Detetar e recolher dados sobre a velocidade do vento.
* Detetar e recolher dados sobre a precipitação, incluindo a sua intensidade e quantidade.








